Bebeklerde disiplin | Uni Baby
9.02.2019 00:00:007 DK Okuma Süresi

Bebeklerde disiplin

Disiplin; belli kurallarla çocuğun davranışlarını yönlendirme, doğru davranışlarını pekiştirme, kabul görmeyen davranışlarını da yok etme yöntemidir.

Disiplin; belli kurallarla çocuğun davranışlarını yönlendirme, doğru davranışlarını pekiştirme, kabul görmeyen davranışlarını da yok etme yöntemidir. Disiplin her ne kadar katı ve sert olmayı gerektiren bir yöntem olarak algılansa da düşünülenin aksine, anne babanın, çocuğuna, sevginin yanı sıra sağlayacağı ikinci önemli kaynaktır ve kesinlikle ceza demek değildir. Disiplin ve sınır koyma çocuğun hayata hazırlanması, dünyayı güvenli bir şekilde keşfetmesi, özgüvenini geliştirmesi, istikrarlı olması ve başkalarına saygı göstermeyi öğrenmesi için gereklidir.

Disiplinin asıl amacı; doğru davranışları pekiştirip, yanlış davranışları yok ederken, çocuğa zamanla öz disiplini (iç disiplini) öğretmektir. Çocuk sınırları bilerek doğmaz, doğru ve yanlış davranışları deneyimleyerek öğrenir ve bu süreçte yapmasına izin verilmeyenleri de dener, anne-babası yönlendirene kadar denemeyi sürdürür.

Dördüncü ve beşinci ayda bebeğin meme emerken memeyi ısırması ve annenin bu davranışa izin vermemesi, sınırlarını keşfetme denemesine örnektir.

Emeklemeye başlaması ile hareketlilik kazanan bebeğin, etrafında keşfedeceği pek çok şey vardır. Etrafını keşfederken bebek, yapmaması gerekenleri yapacak, dokunulmaması gerekenlere dokunacaktır. Anne babanın onu engelleyerek çizdiği sınırları öğrenene kadar da aynı davranışları tekrarlayacaktır.

Bebek sürekli sınırlarını dener ve anne-babadan yönlendirme bekler. Bebek kuralları ve sınırları üç adımda öğrenir; ilk adımda deneyerek sınırları keşfeder, ikinci adımda etrafındakileri sınayarak neyi yapıp neyi yapamayacağını öğrenir, üçüncü ve son adımda yeni öğrendiği kural ve sınırları birçok deneme sonunda içselleştirir.

Disiplin uygulanmayan ve sınır konulmayan bebek kaybolmuş gibidir, doğru ve yanlış davranışı kestiremez, kendini neden koruyup neyi güvenle deneyimleyeceğini bilemez. Disiplin, anne-babanın çocuğun dünyayı ve ilişkileri güvenli bir şekilde deneyimleyebilmesi ve öğrenebilmesi için oluşturduğu alandır. Disiplin ve sınır koyma, erken başladığı oranda çocuğa yararlı olur.

Disiplinin en önemli kuralı; kararlı olmaktır. Kararlılık olmazsa, çocuk, anne-babanın kararsızlığını anlar ve onları sürekli test eder. Bir gün uygulanan bir kural, ertesi gün delinirse veya anne baba farklı kurallar uygularlarsa veya birinin uyguladığı kuralı diğeri benimsemezse, çocuğun kafası karışır ve kuralı doğru şekilde içselleştiremez. Çocuğun bu karasızlıktan aldığı mesaj; kuralların duruma göre değiştirilebilir olduğu, kendisinin de kurala uymasının gerekmediğidir. Çocuk tabii ki ilk uyarıda kuralları ve sınırları anlamayacaktır, kararlı olmak bu nedenle de önemlidir. Her denemede aynı tepkiyi alan çocuk, sonunda yapmaması gerekenleri öğrenecektir.

Az sayıda, mantıklı, uygulanabilir, sürekliliği sağlanabilir ve evdeki herkesin uyduğu kurallar koymak, etkili disiplin açısından gereklidir. Çocuğun her yaptığına müdahale etmek ve çok fazla kural koymak, en uyumlu çocuğu bile olumsuz etkiler. Bu nedenle yalnızca önemli olduğu düşünülen konularda kurallar koymak ve doğru zamanda doğru talimatlar vermek önemlidir. Kural koyarken çocuğun özellikleri, gelişim seviyesi, olgunluk düzeyi, keşfetme ihtiyacı, mizacı, başarabilecekleri ve başaramayacakları göz önünde bulundurulmalıdır.

Kendisi kurallara uymayan ve disiplinli olmayan anne-baba, çocuğundan kurallara uymasını ve disiplinli olmasını bekleyemez. Yemek saatinden önce abur-cubur yemesine izin verilmeyen çocuk, babasını yemek öncesi bir şeyler atıştırırken gördüğünde, bu kurala uymak istemeyecektir. Anne-baba her davranışıyla olduğu gibi kurallara uyma ve disiplin konusunda da çocuğa örnek olmalıdır.

Disiplin, çocuk eğitiminde önemlidir. Anne-babaların, çocuklarına verdikleri ilgi, sevgi, şefkat ve güvenin yanı sıra, kararlı ve tutarlı tutumlarıyla belirledikleri sınırlar ve uyguladıkları disiplin, çocuklarının kendileri ve dış dünya ile barışık güçlü, güvenli, mücadeleci, huzurlu ve mutlu bireyler olmalarını kolaylaştıracaktır.

Bu yazı çocuk gelişim sitesi ÇocukluDünya iş birliği ile hazırlanmıştır.

İlginizi Çekebilecek Ürünler